Nakarm swój mózg – czyli co jeść, by być mądrzejszym

Mimo rosnącej popularności zdrowego stylu życia wielu z nas wciąż traktuje jedzenie jako sposób na zapełnienie żołądka i dopieszczenie kubków smakowych. Zdajemy się zapominać, że podstawowym celem żywienia jest odżywianie, a zatem dostarczenie organizmowi składników niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania. Jednym z najbardziej wymagających w tym względzie organów jest mózg.

Artykuł poradnikowy

Pomimo stosunkowo niewielkich rozmiarów mózg pochłania ok. 20-25% energii z pożywienia. Do jego prawidłowego funkcjonowania niezbędna jest glukoza. „Ha! Zatem wystarczy systematycznie pałaszować czekoladę!” – można by pomyśleć… cóż, niestety wręcz przeciwnie. Cukry proste, znajdujące się na przykład w słodyczach, powodują gwałtowny wzrost poziomu glukozy we krwi i stanowią poważne wyzwanie dla trzustki. Nasz mózg najlepiej funkcjonuje, gdy glukoza dostarczana jest mu systematycznie, małymi porcjami, dlatego najlepszym jej źródłem są węglowodany złożone, obecne w produktach pełnoziarnistych.

Dlaczego to, co jemy ma aż tak wielkie znaczenie dla mózgu?

Prawidłowe funkcjonowanie mózgu uzależnione jest od liczby i właściwej pracy neuronów, jakości i prędkości przekazywania informacji pomiędzy nimi, a także produkowanych neuroprzekaźników (np. adrenalina). Włókna nerwowe otoczone są osłonką mielinową, w skład której wchodzą NNKT (niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe). Jej właściwa grubość jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania komórek nerwowych. Dlatego też obecność NNKT (np. omega 3, omega 6) w diecie jest niezmiernie istotna. Badania wykazały, że spożywanie produktów bogatych w te kwasy wspomaga nawet leczenie stwardnienia rozsianego (choroby charakteryzującej się stopniowym rozpadem osłonki mielinowej). Poza glukozą i kwasami tłuszczowymi mózg potrzebuje takich związków, jak: żelazo, witaminy z grupy B, magnez, potas, sód, cynk, kwas linolowy i lecytyna.

Co jeść, by mieć umysł sprawny, jak szwajcarski zegarek?

NNKT znaleźć możemy np. w rybach, a także olejach tłoczonych na zimno – z lnu, ogórecznika, wiesiołka czy nasion czarnej porzeczki.

Żelazo wpływa na tworzenie otoczki mielinowej, a także produkcję neuroprzekaźników i proces usuwania wolnych rodników. Jego źródłem są orzechy, owoce pestkowe, warzywa liściaste i rośliny strączkowe. Niedobór tego pierwiastka upośledza zdolność uczenia się oraz prowadzi do anemii.

Za sprawne funkcjonowanie układu nerwowego odpowiedzialne są również witaminy z grupy B, obecne np. w roślinach strączkowych, wątróbce, brukselce, kaszy, ryżu czy pieczywie pełnoziarnistym. Zwiększone zapotrzebowanie na te witaminy występuje u osób spożywających duże ilości słodyczy, kawy, czarnej herbaty i alkoholu.

Znana z poprawy pamięci lecytyna stanowi źródło choliny, potrzebnej do powstania jednego z neuroprzekaźników – acetylocholiny. Niedobór choliny prowadzi do senności, demencji starczej i osłabienia pamięci. By temu zapobiec, warto jeść soję, kiełki pszenicy i orzeszki ziemne.

Czy drżała Ci kiedyś powieka? To efekt braku magnezu, istotnego w przewodzeniu impulsów nerwowo-mięśniowych. Pierwiastek ten jest niezbędny do produkcji enzymów współpracujących z witaminami B1 i B6, łagodzi stres i chroni przed metalami ciężkimi. Znaleźć go można w nabiale, rybach, mięsie, jak również warzywach liściastych, migdałach czy awokado. Magnez, podobnie jak witaminy B, wymywany jest z organizmu przez kawę.

Warzywa i owoce bogate są w potas i cynk, które również przyczyniają się do prawidłowej pracy mózgu. Z kolei fosfor, poprawiający nastrój i witalność znajdziemy w mięsie ryb.

Woda – pamiętaj, by w ciągu dnia wypijać minimum 1,5 litra wody mineralnej, oczyszczającej organizm z toksyn, nawadniającej go i poprawiającej funkcjonowanie komórek.

Dobrze zbilansowany jadłospis to klucz do zdrowego, pełnego energii organizmu, a co za tym idzie – sprawnego umysłu. Badania prowadzone nad takimi schorzeniami, jak stwardnienie rozsiane, alzheimer czy choroba Parkinsona dowodzą, że jedzenie może być zarówno naszym wrogiem, jak i sprzymierzeńcem w walce z nimi. Wybór należy do nas.